Rap opnemen is het moment waarop je tekst een nummer wordt. Of je nu in je slaapkamer opneemt of een opnamestudio huurt, de basis is hetzelfde: een schone beat, een stem zonder galm van de kamer en een tekst die je kent. Deze gids loopt alles door, van je eerste microfoon tot de master.
Thuis of in een opnamestudio: wat past bij jou?
Thuis opnemen kost vooral een eenmalige investering en tijd. Je kunt zo vaak opnieuw beginnen als je wilt, ideaal om te leren. Een studio kost geld per uur of per sessie, maar je krijgt een akoestisch behandelde ruimte, betere apparatuur en meestal een technicus die meeluistert en je stem mixt.
Thuis
Voor demo's, oefenen, regelmatig uitbrengen en als je budget krap is.
Studio
Voor een single waar je een clip en promotie in steekt, of als je thuis geen stille ruimte hebt.
Allebei
Thuis je demo maken en takes uitproberen, in de studio de definitieve opname. Zo betaal je geen studiotijd om je tekst te leren.
Een thuisstudio bouwen voor rap: microfoon, interface, koptelefoon
Een thuisstudio voor muziek hoeft geen kamer vol apparatuur te zijn. Voor rap heb je dit nodig:
- Een microfoon
- Een USB-microfoon gaat direct in je computer en is de simpelste start. Een XLR-microfoon klinkt vaak beter, maar heeft een audio interface nodig. Een dynamische microfoon vangt minder van de kamer op, handig in een ruimte met veel galm; een condensatormicrofoon klinkt gedetailleerder, maar hoort ook alles om je heen.
- Een audio interface
- Het kastje tussen je XLR-microfoon en je computer. Eén microfooningang is genoeg.
- Een gesloten koptelefoon
- Zo lekt de beat niet in je microfoon. Neem nooit op terwijl de beat uit je speakers komt.
- Een popfilter
- Een scherm voor de microfoon dat ploffende p- en b-klanken tegenhoudt.
- Een stille, dode ruimte
- Kleren, gordijnen, een bank en een matras dempen de galm. Een kast vol kleren is een klassieke thuisbooth.
Een thuisstudio bouwen begint dus klein. Een goede ruimte met een simpele microfoon levert meer op dan dure apparatuur in een kale kamer met harde muren. Neem je voorlopig op met je telefoon, luister de beat dan via oordopjes en ga dicht bij een kast vol kleren staan.
Programma's: BandLab, GarageBand, Audacity of FL Studio
BandLab
Gratis, werkt in de browser en als app op je telefoon. Ideaal om te beginnen.
GarageBand
Gratis op Mac, iPhone en iPad.
Audacity
Gratis en eenvoudig, voor Windows, Mac en Linux, maar minder gemaakt voor projecten met veel sporen.
FL Studio
Betaald, populair bij producers en rappers, met alles in één programma.
Andere programma's zoals Reaper, Ableton Live, Logic Pro of Pro Tools werken net zo goed. Kies er één en leer dat goed kennen: de knoppen verschillen, de werkwijze is overal hetzelfde.
Neem je op met je telefoon in BandLab, importeer dan de WAV van je beat, luister via oordopjes en leg je telefoon op een vaste plek op zo'n 15 centimeter van je mond. Neem elk deel apart op, eerst het couplet en dan de hook, zodat je een fout makkelijk overdoet zonder het hele nummer opnieuw te rappen.
De beat importeren: WAV, BPM en toonsoort
- Gebruik de WAV zonder tag die je bij de licentie krijgt, geen MP3 van YouTube en geen preview.
- Zet het projecttempo op de BPM van de beat (die staat op de beatpagina) en zet de beat precies aan het begin van maat 1. Nu loopt het raster van je programma gelijk met de beat, en kun je per maat knippen, kopiëren en opnieuw opnemen.
- Noteer de toonsoort. Gebruik je autotune of toonhoogtecorrectie, zet die dan op de toonsoort van de beat.
- Zet markers bij de intro, de coupletten en de hook. Op de beatpagina geeft Welke structuur? de tijdcodes van elk deel, zodat je precies weet waar je inzet.
Heb je de stems, de losse sporen van de beat, dan kun je in de mix bijvoorbeeld de melodie wat zachter zetten onder je stem. Ze zitten bij de exclusieve licentie, of je voegt ze toe aan de standaardlicentie (+ € 20). Handig als een technicus je nummer mixt.
Opnemen: hoofdtake, dubbels en adlibs
Stel je ingangsniveau zo in dat je luidste regels ruim onder het maximum blijven: pieken rond -10 tot -6 dB laten genoeg ruimte en voorkomen vervorming. Sta op zo'n 10 tot 20 centimeter van de microfoon, en blijf op die afstand. Zet de beat in je koptelefoon niet te hard: als je jezelf niet hoort, ga je schreeuwen of vals zingen. Luister je je eigen stem mee via je programma, zet de vertraging (latency) dan zo laag mogelijk; loopt je stem hoorbaar achter, luister dan alleen naar de beat.
- Hoofdtake: neem je couplet een paar keer in zijn geheel op. Kies de beste of knip de beste stukken samen. Gaat één regel mis, neem dan alleen die maten opnieuw op (inpunchen).
- Dubbels: neem dezelfde tekst nog eens op, maar alleen de belangrijkste woorden of de laatste woorden van elke regel. Zet ze zachter onder de hoofdtake: je stem klinkt voller.
- Adlibs: korte uitroepen, echo's of reacties tussen je regels. Neem ze apart op, zodat je ze in de mix vrij kunt plaatsen.
- Hook: neem hem één keer heel goed op en kopieer hem naar elke plek, of neem hem elke keer opnieuw op voor een levendiger gevoel.
Ken je tekst uit je hoofd, of zet hem groot op je scherm. Heb je hem op een beatpagina geschreven met Tekst schrijven, stuur hem dan naar jezelf met Mijn tekst per e-mail ontvangen, deel voor deel. Warm je stem op, drink water en neem pauzes: na een uur hard rappen klinkt je stem zelden nog fris.
Een opnamestudio huren: kosten en wat je meeneemt
Een opnamestudio huren om je rap op te nemen gaat meestal per uur of per sessie (een dagdeel). De prijs hangt af van de stad, de studio, de apparatuur en of er een technicus bij zit die opneemt en mixt. Vraag vooraf een offerte en stel deze vragen:
- Is de technicus inbegrepen, en mixt hij ook?
- Hoeveel tijd is er volgens de studio nodig voor één nummer?
- Krijg ik de losse opnames van mijn stem als WAV mee naar huis?
- Wat kost een extra uur, en wat gebeurt er als ik uitloop?
Wat neem je mee als je je nummer in een studio gaat opnemen? De beat als WAV (en de stems als je die hebt) op een usb-stick of via een downloadlink, de BPM en de toonsoort, je tekst op papier of op je telefoon, je eigen koptelefoon als je daaraan gewend bent, water, en een paar referentienummers die laten horen hoe je stem moet klinken. Oefen je tekst thuis op de beat tot hij foutloos gaat: in de studio betaal je voor opnemen, niet voor leren. Stuur de studio de beat en je tekst een paar dagen vooraf, en spreek af in welk formaat je de bestanden na de sessie krijgt.
Vocals mixen en masteren: de laatste stap
Na de opname komt de mix: je stem en de beat samen laten klinken als één nummer. Vocals mixen gaat in grote lijnen zo:
- Opruimen: knip geluiden tussen de regels weg en zet hoorbare ademhalingen zachter.
- EQ: haal het laag onder je stem weg (een low cut rond 80 tot 100 Hz) en verminder wat dof of schel klinkt.
- Compressie: maakt je stem gelijkmatiger, zodat zachte woorden niet wegvallen.
- De-esser: tempert scherpe s-klanken.
- Galm en delay: een beetje, zodat je stem in de beat zit in plaats van erbovenop.
Mix je zelf, vergelijk dan steeds met een nummer dat je goed vindt klinken, op laag volume en op verschillende apparaten. Laat je mixen, stuur de technicus dan je vocals als losse WAV-bestanden die allemaal beginnen op maat 1, op hetzelfde tempo als de beat, plus de beat zelf of de stems.
Daarna komt de mastering: de laatste stap, die je nummer op een luidheid en klank brengt die naast andere tracks op Spotify en YouTube standhoudt. Bij elke beat die je bij NKSounds koopt, krijg je gratis mastering van je track via de online mastering. Daarna kun je uitbrengen: hoe dat werkt, lees je in muziek op Spotify zetten. Nog geen tekst? Begin bij rap tekst maken en kies je beat in de beatshop.
